Bệnh ngày nay

Chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2, cần lưu ý gì?

Chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2 cần hạn chế gây tăng đường huyết, kiểm soát cân nặng, giảm thiểu các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch...

Theo đó, để đảm bảo “an toàn” sức khỏe người bệnh, việc thực hiện chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2 nên được xây dựng bởi các chuyên gia chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng. 

Vì sao cần có chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2?

- Kiểm soát cân nặng

Một trong những yếu tố nguy cơ làm phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2 là thừa cân hoặc béo phì. Do đó, việc “quản lý” cân nặng là một trong những ưu tiên người bệnh tiểu đường tuýp 2 cần thực hiện nghiêm túc. Giảm cân có liên quan đến nhiều chuyển biến sức khỏe tích cực, bao gồm giảm kháng insulin, hạ đường huyết và lipid máu.

Một trong những yếu tố nguy cơ làm phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2 là thừa cân hoặc béo phì
Một trong những yếu tố nguy cơ làm phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2 là thừa cân hoặc béo phì

- Kiểm soát đường huyết

Hạn chế tăng đường huyết là một mục tiêu quan trọng trong chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2. Lượng carbohydrate tiêu thụ có tác động lớn nhất đến lượng đường huyết. Có hai loại carbonhydrate: đường và tinh bột. Cả hai đều làm tăng đường huyết. Một số loại thực phẩm giàu tinh bột như bánh mì có thể làm tăng nồng độ glucose trong máu một cách nhanh chóng.

Tốc độ carbohydrate được tiêu hóa và hấp thu vào máu được gọi là chỉ số đường huyết (GI). Một thực phẩm có chỉ số GI cao sẽ làm tăng đường huyết nhanh hơn so với thực phẩm có chỉ số GI thấp. Do đó, việc xem xét GI của thực phẩm có thể mang lại lợi ích giúp kiểm soát lượng đường huyết, lượng đường ăn vào trong một bữa ăn là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến mức đường huyết. Vì vậy, nên sử dụng các thực phẩm có chỉ số GI thấp trong chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2.

Cần kiểm soat đường huyết
Hạn chế tăng đường huyết là một mục tiêu quan trọng trong chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2

- Sức khỏe tim mạch

Bệnh tim mạch (Cardiovascular disease – CVD) phổ biến gấp đôi ở những người bị tiểu đường so với dân số nói chung và chiếm 52% tỷ lệ tử vong ở những người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Chế độ ăn ở người tiểu đường có thể ảnh hưởng lớn đến các yếu tố nguy cơ về bệnh tim mạch bao gồm cholesterol, lipid máu, huyết áp và đường huyết.

Để giảm thiểu các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị như sau đối với chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2:

  • Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì (BMI >25kg/m2)
  • Giảm lượng chất béo bão hòa, chất béo dạng trans. Sử dụng các nguồn chất béo không bão hòa như sữa ít béo, dầu cá hoặc các loại hạt
  • Giới hạn lượng muối tiêu thụ dưới 6g mỗi ngày
  • Lựa chọn các thực phẩm carbohydrate giàu chất xơ như trái cây.
Nên sử dụng các nguồn chất béo không bão hòa như sữa ít béo
Nên sử dụng các nguồn chất béo không bão hòa như sữa ít béo

Cần lưu ý gì trong chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2?

  • Áp dụng chế độ ăn tránh tăng cân: Sử dụng các thức ăn ít chất béo, ít carbohydrate được khuyến khích trong chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2 hoặc áp dụng chế độ ăn ít calo (very low calorie diets – VLCD). Chế độ ăn ít calo (VLCD) được định nghĩa là cung cấp 800kcal mỗi ngày, đã được chứng minh có hiệu quả giảm cân trong thời gian ngắn (<12 tuần).
  • Thức uống có cồn: Khuyến cáo về việc sử dụng đồ uống có cồn đối với những bệnh nhân mắc tiểu đường tuýp 2 như sau: Không quá 2 - 3 ly mỗi ngày đối với phụ nữ và 3 - 4 ly mỗi ngày đối với nam giới và có ít nhất 2 ngày trong tuần không uống rượu. Tuy nhiên, cần đặc biệt cân nhắc đối với người sử dụng insulin hoặc insulin secretagogues do tăng nguy cơ hạ đường huyết đột ngột sau khi uống rượu. Có thể cần phải bổ sung đường trước, trong/sau khi uống rượu hoặc thay đổi liều insulin để chống hạ đường huyết. 
  • Nên nhờ chuyên gia tư vấn: Để chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2 hiệu quả, người bệnh nên được tư vấn và xây dựng bởi chuyên gia dinh dưỡng phù hợp.

Tóm lại, mục đích chính việc áp dụng chế độ ăn bệnh tiểu đường tuýp 2 là hạn chế tăng hoặc hạ đường huyết quá mức cũng như cải thiện các yếu tố nguy cơ cho bệnh tim mạch cụ thể là huyết áp và chất béo. 

Những mục tiêu này có thể đạt được thông qua việc có một chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng bao gồm tỷ lệ thích hợp từ các nhóm thực phẩm khác nhau. Đặc biệt trong chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2 cần chú ý đến lượng carbohydrate tiêu thụ, lựa chọn thực phẩm giàu chất xơ, tránh bổ sung muối hoặc thường xuyên sử dụng các loại thực phẩm có hàm lượng muối cao và lượng chất béo bão hòa.  

Sinh viên Hoàng Vũ Uyên Thanh Y2017

Khoa Y – Trường Đại học Quốc gia TP.HCM

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top