Chuyên đề HOT
09-07-2020 11:45

HIV lây từ mẹ sang con - Đã có cách phòng tránh giảm nguy cơ

HIV/AIDS là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và được xem là một dịch bệnh toàn cầu. HIV có thể lây truyền từ mẹ sang con, tuy nhiên, nguy cơ này có thể được phòng tránh để trẻ sinh ra không bị nhiễm.

HIV là tên virus gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người. AIDS là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người (Acquired Immunodeficiency Syndrom), và là giai đoạn cuối của quá trình nhiễm HIV.

Như chúng ta đã biết, HIV có thể lây truyền qua 3 con đường: quan hệ tình dục, đường máu và từ mẹ sang con. Đa số lây nhiễm HIV ở trẻ em là do mẹ bị nhiễm HIV truyền virus này sang trẻ sơ sinh trước, trong và sau khi sinh.

HIV lây truyền từ mẹ sang con như thế nào?

HIV có thể được truyền từ mẹ sang trẻ nhỏ thông qua các giai đoạn sau:

  • Trong khi mang thai: Thông thường bánh nhau thai đóng vai trò như một hàng rào bảo vệ giúp máu của mẹ không xâm lấn máu của thai nhi, tránh cho bé khỏi các nguy cơ bị nhiễm trùng. Tuy nhiên nếu người mẹ mới bị nhiễm HIV trong khi mang thai, virus khi ấy có nồng độ cao trong máu mẹ sẽ dễ xâm nhập qua nhau thai, vào cơ thể trẻ. Hơn nữa, nếu người mẹ bị suy dinh dưỡng hoặc đã bước vào giai đoạn AIDS, thai nhi cũng có nguy cơ nhiễm virus.
  • Trong chuyển dạ: Khi sinh, các cơn co tử cung có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ và gây chảy máu vào âm đạo. Máu chảy sẽ làm tăng số lượng HIV có trong âm đạo dẫn đến tăng nguy cơ nhiễm HIV cho thai nhi khi đi qua âm đạo người mẹ. Da và niêm mạc trẻ có thể bị trầy xước trong quá trình sinh hay thực hiện thủ thuật khiến virus dễ xâm nhập hơn. 
  • Lây truyền qua sữa mẹ: HIV có xuất hiện trong sữa mẹ, khi trẻ bú sữa, virus có thể xâm nhập vào các vết xước nhỏ trong đường tiêu hóa của trẻ hoặc lây trực tiếp từ vết xước trên vú người mẹ nếu có.
HIV có tỷ lệ lây nhiễm từ mẹ sang con khá cao nếu không dự phòng
HIV có tỷ lệ lây nhiễm từ mẹ sang con khá cao nếu không dự phòng

Phòng tránh HIV lây truyền từ mẹ sang con

Theo thông tin từ Cục phòng chống HIV/AIDS – Bộ Y tế, nếu không có các can thiệp dự phòng thì tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con từ 20 - 45%. Nếu can thiệp kịp thời, tỷ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể giảm từ 40- 70%.

Theo đó, dự phòng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con bao gồm các nguyên tắc sau:

1. Trước khi sinh

Phụ nữ mang thai cần được xét nghiệm sớm để phát hiện HIV, nếu như đã biết bản thân nhiễm HIV, cần thông báo cho bác sĩ sản khoa từ trước khi có ý định mang thai.

Dự phòng bằng thuốc kháng virus (thuốc ARV): Thuốc ARV khá ít ảnh hưởng lên thai nhi, việc dùng thuốc sẽ giúp mẹ giảm đáng kể nguy cơ lây truyền HIV cho con trong suốt quá trình từ mang thai, chuyển dạ cho đến sau khi sinh. Nếu trước đó người mẹ đã dùng ARV thì vẫn nên duy trì trong quá trình mang thai hoặc có thể hỏi ý kiến bác sĩ, không nên tự ý ngưng ARV khi phát hiện mình mang thai.

2. Trong khi sinh

Trong quá trình chuyển dạ, bác sĩ có thể cân nhắc giữa việc sinh thường với sinh mổ tùy theo lượng virus xét nghiệm được từ máu người mẹ. Nhìn chung, các bác sĩ sẽ cố gắng dùng các thủ thuật để giảm tối đa sự phơi nhiễm (tiếp xúc) của trẻ đối với máu và dịch tiết của mẹ.

Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cần thực hiện cả trước, trong và sau khi sinh
Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cần thực hiện cả trước, trong và sau khi sinh

3. Chăm sóc mẹ và trẻ sau khi sinh

Sau khi sinh trẻ sẽ được dùng thuốc ARV để dự phòng nhiễm HIV, ngoài ra, trẻ cũng sẽ được xét nghiệm HIV sau khi sinh và lặp lại theo các cột mốc 3 tháng, 6 tháng và 1 năm. Đồng thời người mẹ vẫn phải tiếp tục dùng thuốc ARV sau khi sinh.

Về vấn đề nuôi trẻ, nếu có điều kiện, mẹ nên nuôi trẻ hoàn toàn bằng sữa công thức nhằm hạn chế tối đa việc lây truyền HIV qua sữa mẹ. Tuy nhiên, nếu đã dùng thuốc ARV đầy đủ, có thể cho trẻ bú sữa mẹ trong 4-6 tháng và cai sữa, chuyển sang các thức ăn thay thế khác. Tuyệt đối không cho trẻ vừa bú sữa mẹ, vừa dùng thức ăn thay thế (ăn hỗn hợp).

Kết luận

Liệu trình dự phòng hiện nay có thể làm giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm HIV từ mẹ sang con. Do đó, dù mang virus trong mình, các mẹ vẫn có thể sinh ra bé không bị nhiễm. Điều quan trọng là cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa người mẹ và các chuyên gia y tế nhằm đảm bảo tuân thủ thật tốt việc dự phòng HIV.

 

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top