Kỹ năng sống còn
07-09-2020 19:36

Xử trí thế nào khi bị động vật cắn?

Bị động vật cắn có thể gây ra một số nguy cơ lên sức khỏe hay thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Với các tình huống bất ngờ, việc xử trí chậm và không đúng cách khi bị động vật cắn có thể làm nặng thêm tình trạng vết thương.

Dưới đây là cách xử trí và sơ cứu khi bị một số loài động vật cắn phải:

1. Chó, mèo

Bệnh truyền nhiễm đáng lo ngại nhất khi bị chó mèo cắn chính là bệnh dại. Tại Việt Nam, bệnh dại lưu hành ở nhiều địa phương, chủ yếu là ở các tỉnh miền núi với nguồn truyền bệnh chính là chó. 

Chó cắn là nguyên nhân gây bệnh dại ở người hàng đầu tại nước ta
Chó cắn là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh dại ở người tại nước ta

Theo “Hướng dẫn giám sát, phòng chống bệnh dại trên người” của Bộ Y tế, ngay sau khi bị chó mèo cắn hay cào, cần xử lý vết thương như sau:

  • Rửa kỹ tất cả các vết cắn/cào trong 15 phút với nước và xà phòng, hoặc nước sạch, sau đó sát khuẩn bằng cồn 45o-70o hoặc cồn i-ốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết cắn.
  • Có thể sử dụng các chất khử trùng thông thường như rượu, cồn, xà phòng các loại, dầu gội, dầu tắm để rửa vết thương ngay sau khi bị cắn. 
  • Không làm dập nát thêm vết thương hoặc làm tổn thương rộng hơn, tránh khâu kín ngay vết thương. 

Sau đó, việc đi đến các cơ sở y tế để điều trị dự phòng nên được tiến hành càng sớm càng tốt sau khi bị chó mèo cắn, bao gồm tiêm vắc xin phòng dại và sử dụng huyết thanh kháng dại nếu có chỉ định. Tùy trường hợp cụ thể nạn nhân có thể được sử dụng thêm kháng sinh và và tiêm phòng uốn ván.

2. Rắn

Bị rắn cắn đặc biệt là những loài rắn chứa nọc độc có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Việc tiên quyết cần làm là đưa nạn nhân đến các cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Đồng thời, theo WHO, một số bước sơ cứu sau đây cần thực hiện:

  • Rời nhanh khỏi khu vực bị cắn, đuổi rắn bằng gậy hay các vật dụng khác. Nếu người bị rắn biển cắn thì cần đưa nhanh lên bờ để tránh bị đuối nước.
  • Tháo các vật dụng bó chặt xung quanh vị trí bị cắn như vòng, nhẫn, đồng hồ… vì có thể gây chèn ép nếu bị sưng tấy.

 

Việc sơ cứu khi bị rắn độc cắn là rất quan trọng, đồng thời bệnh nhân cũng cần được đưa đến bệnh viện kịp thời
Việc sơ cứu khi bị rắn độc cắn là rất quan trọng, đồng thời bệnh nhân cũng cần được đưa đến bệnh viện kịp thời
  • Nạn nhân cần giữ yên người, tay hay chân bị cắn cần được bất động bằng nẹp (vì khi vận động, nọc độc sẽ di chuyển vào cơ thể nhanh hơn).
  • Trấn an nạn nhân.
  • Áp dụng biện pháp băng ép bất động với một số loại rắn hổ (rắn cạp nong, cạp nia, hổ mang chúa, rắn biển và một số giống rắn hổ mang thường), băng ép bất động để làm chậm sự xuất hiện triệu chứng liệt.
  • Không được buộc garô vì có thể gây thiếu máu dẫn đến hoại tử chân và tay.
  • Dùng cáng khiêng nạn nhân đến nơi có phương tiện đi lại để đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt, để vùng bị cắn thấp hơn vị trí của tim, nếu ở chân, tay thì có thể để thõng tay hoặc chân…
  • Nạn nhân có thể bị nôn ói. Do đó, nên cho nạn nhân nằm nghiêng người về phía bên trái để tránh nguy cơ nôn gây tắc nghẽn đường hô hấp.
  • Không dùng các phương pháp nhân gian hay lấy cây cỏ đắp lên vết cắn vì có thể gây nhiễm trùng nặng hơn.

Bất cứ trường hợp nào bị rắn cắn, ngay cả khi xác định là rắn lành, đều cần phải xử trí và theo dõi tại bệnh viện ít nhất trong 12 giờ đầu. Nếu trễ sau 24-48 giờ, kết quả điều trị rất kém hoặc không hiệu quả.

Nếu có thể, nên chụp hình hay ghi nhớ loại rắn đã cắn để các bác sĩ có hướng xử trí phù hợp với loại nọc độc của loài rắn đó.

3. Chuột

Nhìn chung vết cắn từ chuột không quá nguy hiểm như rắn độc hay chó mắc bệnh dại, song nạn nhân vẫn có nguy cơ mắc một số bệnh nhiễm trùng như bệnh Sodoku, sốt Haverhill, sốt chuột cắn…

Vết cắn từ chuột có thể không quá nghei6m trọng nhưng vẫn cần được theo dõi các dấu hiệu bất thường
Vết cắn từ chuột có thể không quá nghiêm trọng nhưng vẫn cần được theo dõi các dấu hiệu bất thường

Theo Healthline, khi bị chuột cắn, nên xử trí vết thương như sau:

  • Rửa sạch vị trí bị cắn bằng nước ấm và xà phòng càng sớm càng tốt. 
  • Lau khô vết thương bằng khăn sạch và bôi thuốc sát khuẩn hoặc kem kháng sinh. 
  • Băng kín bằng băng sạch.

Vết cắn của chuột thông thường rất dễ nhiễm trùng. Do đó, bạn vẫn nên đi khám sau khi đã sơ cứu vết thương. Bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định tiêm phòng uốn ván hoặc tiến hành các thủ thuật khâu vết thương và có thể kê đơn kháng sinh để phòng ngừa vết thương nhiễm trùng.

Ngay cả khi vết cắn lành lại, vẫn cần lưu ý các dấu hiệu bất thường để đi thăm khám kịp thời như:

  • Sốt kèm ớn lạnh
  • Đau đầu
  • Vết thương sưng đỏ, loét, mưng mủ
  • Đau khớp

 

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top