Kỹ năng sống còn

5 nguyên tắc sơ cứu người bị gãy xương cơ bản

Gãy xương có thể đến từ chấn thương trong vận động, chơi thể thao hay một tai nạn. Với nguy cơ mất máu, sốc đi kèm, gãy xương là tình trạng rất cần sơ cứu ban đầu.

Gãy xương chính là sự mất liên tục của xương, có thể chỉ là một vết rạn hay sự gãy hoàn toàn của xương. Cần lưu ý, không phải mọi tình trạng gãy xương đều có những dấu hiệu giống nhau. Cố gắng tìm đủ các dấu hiệu là điều không cần thiết vì có thể khiến nạn nhân rất đau đớn, nếu được, có thể đối chiếu với chi lành để xác định dấu hiệu bất thường. Một số đặc điểm chung của nạn nhân gãy xương là:

  • Nạn nhân cảm thấy đau hoặc nghe tiếng “răng rắc” chỗ xương gãy
  • Giảm hoặc mất cơ năng chỗ bị tổn thương (khó di chuyển hoặc không di chuyển được)
  • Sưng nề và sau đó bầm tím tại nơi bị thương
  • Biến dạng chi bị gãy xương, chẳng hạn cong, gập hay ngắn hơn bình thường
  • Có thể bệnh nhân bị sốc (mạch nhanh, mặt tái, tím các đầu chi, khó thở…) trong trường hợp gãy các xương lớn như xương đùi, xương chậu hay có thêm nhiều chấn thương khác.
Xương bị gãy hoàn toàn
Xương bị gãy hoàn toàn

Gãy xương được chia thành hai loại: Gãy xương kín (thường không có vết thương chảy máu ngoài da) và gãy xương hở (ngược lại, có thể thấy đầu xương gãy lòi ra ngoài). Dù gãy xương loại gì, cũng cần tuân theo một số nguyên tắc sơ cứu như sau:

Các nguyên tắc sơ cứu gãy xương cơ bản

- Bước 1: Gọi cấp cứu

Lưu ý rằng gãy xương rất cần sự chăm sóc y tế nên việc gọi cấp cứu là điều ưu tiên. Gọi cấp cứu cần được thực hiện tức thì trong một số trường hợp sau:

  • Nạn nhân gãy xương hở.
  • Nạn nhân xuất huyết nặng. 
  • Nghi ngờ nạn nhân gãy xương ở đầu, cổ và lưng.

Trong thời gian đợi cấp cứu, săn sóc bệnh nhân là hết sức cần thiết để tránh làm tổn thương thêm trầm trọng.

- Bước 2: Cầm máu

Nếu thấy có chảy máu, trực tiếp ép chặt vào vết thương bằng vải sạch hay băng vô trùng.

Dùng băng ép chặt vào vết thương để cầm máu
Dùng băng ép chặt vào vết thương để cầm máu

- Bước 3: Bất động vùng tổn thương

Việc cố gắng di động vùng xương gãy hay cố gắng nhét phần xương lòi trở vào trong da ở các vết thương hở chỉ gây thêm nhiều tổn thương và đau đớn cho nạn nhân. Cần nhanh chóng xác định khu vực bị tổn thương, sau đó dùng nẹp hoặc băng đeo (thường dùng đới với gãy xương cánh tay) để cố định.

- Bước 4: Chườm lạnh lên khu vực tổn thương

Việc này có thể làm giảm phù nề và giảm đau cho nạn nhân. Gói các cục nước đá trong một lớp vải rồi đặt lên vùng gãy xương trong khoảng 10 phút. TUYỆT ĐỐI không chườm đá lạnh trực tiếp lên vết thương.

- Bước 5: Chống sốc (nếu có dấu hiệu sốc)

Đặt nạn nhân  bị gãy xương ở tư thế thoải mái, trấn an họ. 

Nâng cao phần chi bị gãy xương một cách thích hợp giúp nạn nhân thoải mái hơn.
Nâng cao phần chi bị gãy xương một cách thích hợp giúp nạn nhân thoải mái hơn

Cần nhớ gì khi sơ cứu cho người bị gãy xương?

Tóm lại, việc nhận biết và sơ cứu cho nạn nhân gãy xương là điều hết sức cần thiết. Do các đầu xương gãy có thể làm ảnh hưởng đến các dây thần kinh và mạch máu, sơ cứu sai cách có thể làm trầm trọng hơn tình trạng tổn thương. Hãy ưu tiên gọi cấp cứu để có sự hỗ trợ y tế chuyên nghiệp và kịp thời.

Theo HealthlineSt John Ambulance

SV Y2 Đỗ Trần Nguyên Huy

Khoa Y - ĐHQG Tp.HCM

 

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top