Bệnh thường gặp
15-05-2020 11:20

Cảnh báo một số loại thuốc có thể gây tăng cân

Giảm cân hoặc duy trì cân nặng lí tưởng đôi khi là điều quan trọng cần làm để cải thiện sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, có một số loại thuốc gây tăng cân, từ đó ảnh hưởng đến cân nặng và vóc dáng người dùng.

Tại sao thuốc lại gây tăng cân?

Những cơ chế phổ biến của thuốc khiến người dùng bị tăng cân thường là:

  • Tăng việc thèm ăn: các loại thuốc làm kích hoạt sự thèm ăn có thể tác động lên não, tử đó ảnh hưởng đến trung tâm cảm giác no
  • Thuốc giữ nước, gây phù
  • Làm cơ thể tăng lưu trữ chất béo
  • Thuốc khiến cơ thể mệt mỏi, từ đó làm giảm các hoạt động rèn luyện thể dục và giảm đốt cháy năng lượng.

Ngoài ra, đối với nhiều loại thuốc, cơ chế chính xác gây tăng cân vẫn chưa được hiểu rõ. Đôi khi rất khó để phân biệt giữa tăng cân do thuốc và tăng cân bởi các lý do khác như chế độ ăn hoặc thói quen sống bởi vì tăng cân là một quá trình diễn ra chậm rãi. Một số tình trạng khác như trầm cảm cũng có thể dẫn đến thay đổi về cân nặng.

Việc tăng cân do thuốc có thể gây ra một số hệ lụy sức khỏe như béo phì, đái tháo đường típ 2, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu… hoặc làm nặng hơn các bệnh lý vốn có trước đây ở người bệnh.

Việc tăng cân do thuốc có thể gây ra các nguy cơ sức khỏe cho người dùng
Việc tăng cân do thuốc có thể gây ra các nguy cơ sức khỏe cho người dùng

Liệu thuốc bạn đang dùng có gây tăng cân?

Nếu bạn bắt đầu dùng một loại thuốc mới trong vòng 6 tháng đến một năm vừa qua và ghi nhận tăng thêm cân nặng, hãy xem xét các khả năng có thể xảy ra sau đây:

  • Bạn có ăn nhiều hơn không? “Nhiều” ở đây bao hàm cả lượng calo trong thức ăn và cả khẩu phần thức ăn.
  • Lượng muối trong bữa ăn như thế nào? Vì đôi khi ăn mặn cũng làm cơ thể tích trữ nhiều nước.
  • Trong thời gian đó, bạn có thay đổi thời lượng hoạt động hay không? Chẳng hạn như ít tập thể dục hoặc ngồi nhiều hơn.
  • Bạn có đang trải qua cảm xúc tiêu cực hay tình trạng căng thẳng, áp lực hay bất kỳ ảnh hưởng tâm lý nào khiến bạn ăn nhiều hơn bình thường?

Sau khi loại trừ các nguyên nhân tăng cân do lối sống và chế độ ăn, lúc này có thể nghĩ đến tác dụng phụ gây tăng cân của các thuốc bạn đang dùng.

Một số nhóm thuốc có thể gây tăng cân ngoài ý muốn

Theo Drugs.com, các nhóm thuốc dưới đây được ghi nhận có thể gây tăng cân như là một tác dụng phụ.

Thuốc chống trầm cảm: Các thuốc chống trầm cảm có thành phần hoạt chất như amitriptyline, paroxetine, mirtazapine có khả năng cao gây tăng cân do giúp bệnh nhân cải thiện tâm trạng và tăng cảm giác thèm ăn.

Thuốc chống dị ứng: Các thuốc chống dị ứng thuộc nhóm kháng histamin H1 thường được dùng rộng rãi trong các bệnh viêm mũi dị ứng, nổi ban, mề đay do thay đổi thời tiết, dị ứng do côn trùng cắn, dị ứng phấn hoa… Các thuốc nhóm này có thành phần như cetirizine, loratadine và fexofenadine có khả năng kích thích sự thèm ăn dẫn đến tăng cân.

Nhiều nhóm thuốc có khả năng gây tăng cân như là một tác dụng phụ
Nhiều nhóm thuốc có khả năng gây tăng cân như là một tác dụng phụ

Thuốc chống loạn thần và các rối loạn tâm lý: Những thuốc này được dùng điều trị các tình trạng như tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực hoặc điều trị bổ sung với thuốc chống trầm cảm cho chứng trầm cảm thể nặng. Các hoạt chất của nhóm thuốc này có thể kể đến như olanzapine, clozapine, risperidone, quetiapine, haloperidol…

Thuốc ngừa thai: Các thuốc ngừa thai có chứa liều cao estrogen hoặc progestin có thể gây tăng cân cho phụ nữ, đặc biệt khi dùng trong thời gian dài.

Thuốc kháng viêm Corticoid: Các thuốc nhóm này thường dùng cho các tình trạng sưng viêm vùng mô mềm như viêm mũi, hen suyễn, viêm kết mạc… các hoạt chất trong nhóm thuốc này có liên quan đến vấn đề tăng cân bao gồm prednisone, methylprednisolone, prednisolone và triamcinolone.

Thuốc trị đái tháo đường: Các hoạt chất glyburide, glimepiride, glipizide,  pioglitazone, rosiglitazone và thuốc tiêm Insulin có khả năng gây tăng cân do tăng cảm giác thèm ăn hoặc ảnh hưởng lên quá trình chuyển hóa và phân bố mỡ trong cơ thể.

Một số thuốc trị tăng huyết áp: Bao gồm các hoạt chất propranolol, metoprolol và atenolol.

Kết luận

Các nhóm thuốc có khả năng gây tăng cân được liệt kê trên đây vẫn chưa hoàn toàn đầy đủ. Nếu nghi ngờ thuốc bạn uống có ảnh hưởng lên cân nặng, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ. Các chuyên gia y tế sẽ cân nhắc giữa lợi ích thuốc và các vấn đề bạn gặp phải để chỉnh sửa liều hoặc thay đổi thuốc khác.

Tác dụng gây tăng cân của các thuốc trên đôi khi khác nhau giữa các bệnh nhân. Nếu bạn được bác sĩ kê đơn các nhóm thuốc này, không nên tự ý bỏ ngang thuốc vì có thể ảnh hưởng xấu đến tình trạng bệnh. Thay vào đó, hãy liên lạc với bác sĩ về nguy cơ tăng cân.

Ngoài ra, đối với những cá nhân có nhu cầu tăng cân, không nên tự ý mua dùng các thuốc kể trên với mục đích cải thiện cân nặng vì đây không phải tác dụng chính của các thuốc đó. 

 

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top