Bệnh ngày nay

Phác đồ điều trị tăng huyết áp

Phác đồ điều trị tăng huyết áp bao hàm nhiều kiến thức mới được cập nhật từ các nghiên cứu về tăng huyết áp.

Mức huyết áp mục tiêu trong phác đồ điều trị tăng huyết áp

Phác đồ điều trị tăng huyết áp được xây dựng dựa trên các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch, tăng huyết áp cấp cứu, đo huyết áp tại nhà, bước đầu tiếp cận điều trị tăng huyết áp, mục tiêu điều trị tăng huyết áp, thiết lập chiến lược điều trị để cải thiện phương pháp điều trị, kiểm soát tăng huyết áp và nhiều biến chứng khác.

Mức huyết áp mục tiêu điều trị thay đổi tùy theo tình trạng sức khỏe của từng bệnh nhân. Mục tiêu huyết áp điều trị là <130/80mmHg trong trường hợp:

  • Người lớn tuổi (lớn hơn hoặc bằng 65 tuổi) không có các bệnh lý khác đi kèm.
  • Người dưới 65 tuổi nhưng có nguy cơ mắc bệnh tim mạch trên 10% trong vòng 10 năm tới.
  • Người có bệnh thận mạn, đái tháo đường hoặc bệnh mạch vành kèm theo.

Mặc dù mức huyết áp thấp hơn hoặc bằng 120/80mmHg là mục tiêu điều trị hạ huyết áp lý tưởng, nhưng trong một số trường hợp việc sử dụng thuốc không đảm bảo mức huyết áp của bệnh nhân đạt đến mức đó.

So sánh phân độ tăng huyết áp giữa Ủy ban Quốc gia Hoa Kỳ lần thứ 7 và Hội Tim mạch Hoa Kỳ 2017
So sánh phân độ tăng huyết áp giữa Ủy ban Quốc gia Hoa Kỳ lần thứ 7 và Hội Tim mạch Hoa Kỳ 2017

Đối với người lớn tuổi (lớn hơn hoặc bằng 65 tuổi) và đang sử dụng thuốc hạ huyết áp tâm thu (ví dụ huyết áp tâm thu <130mHg), việc sử dụng thuốc sẽ không cần thiết phải thay đổi trừ khi gây ra nhiều tác dụng phụ cho bệnh nhân. 

Một số loại thuốc dùng trong phác đồ điều trị tăng huyết áp

- Thuốc lợi tiểu Thiazide

Hay còn gọi là thuốc chống hấp thu nước tác động lên hoạt động của thận giúp cơ thể tăng đào thải nước và muối natri giảm thể tích tuần hoàn. Thuốc lợi tiểu Thiazide thường được sử dụng đầu tiên để hạ huyết áp nhưng không sử dụng đơn độc. Nhóm thuốc này hoặc nhóm thuốc ức chế thụ thể angiotensin khi dùng đơn độc cho hiệu quả tốt hơn thuốc ức chế thụ thể beta ở nhóm người Châu Phi và người lớn tuổi. Tác dụng phụ thường gặp là tăng lượng nước tiểu.

- Thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACEI)

Gồm một số thuốc như lisinopril, benazepril, captopril… giúp làm giãm mạch máu. Bên cạnh tác dụng hạ huyết áp, thuốc này còn có hiệu quả tác dụng đối với bệnh nhân bệnh thận mạn như một thuốc điều trị bệnh này.

- Thuốc ức chế thụ thể angiotensin (ARBs)

Thuốc này cũng có tác dụng giãn mạch tuy nhiên với cơ chế khác thuốc ức chế men chuyển. Thuốc bao gồm candesartan, losartan… Thuốc này cũng có hiệu quả tốt với bệnh nhân bệnh thận mạn.

Có nhiều loại thuốc điều trị tăng huyết áp
Có nhiều loại thuốc điều trị tăng huyết áp

- Thuốc ức chế kênh canxi

Bao gồm amplodipine, diltiazem… giúp giãn cơ trơn mạch máu, một số thuốc giúp làm chậm nhịp tim. Thuốc ức chế kênh canxi cho tác dụng tốt đối với người lớn tuổi và nhóm người châu Phi. Lưu ý, nước ép nho có tương tác với thuốc ức chế kênh canxi có thể gây ra nhiều tác dụng phụ.

Một số thuốc được sử dụng thêm trong phác đồ điều trị tăng huyết áp: thuốc ức chế thụ thể anpha, thuốc ức chế thụ thể bêta, thuốc đối kháng aldosterone, thuốc ức chế renin, thuốc giãn mạch…

Để giảm liều dùng thuốc mỗi ngày, bác sĩ thường sẽ kết hợp nhiều loại thuốc với liều thấp cho mỗi loại thay vì sử dụng 1 thuốc liều cao. Việc phối hợp thuốc để điều trị tăng huyết áp có hiệu quả là một thách thức đối với bác sĩ.

Biện pháp hỗ trợ điều trị tăng huyết áp không dùng thuốc 

Các biện pháp không dùng thuốc giúp giảm tình trạng tăng huyết áp bao gồm:

  • Ăn thực phẩm tốt cho sức khoẻ: Hãy thử áp dụng chế độ ăn uống DASH (chế độ ăn giúp ngăn chặn tăng huyết áp) nhấn mạnh việc ăn nhiều rau, củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, thịt gà, cá và sản phẩm từ sữa ít chất béo. Bổ sung kali có thể giúp ngăn ngừa và kiểm soát huyết áp, giảm chất béo bão hòa và chất béo dạng trans.
  • Giảm ăn muối: Mục tiêu ăn muối là ít hơn 2.300mg mỗi ngày. Lượng muối thích hợp cho người trưởng thành là ít hơn 1.500mg mỗi ngày.
  • Chú ý cân nặng: Giảm cân nếu bạn bị thừa cân, béo phì, giảm 1kg cân nặng sẽ giúp làm giảm 1mmHg huyết áp.
 giảm 1kg cân nặng sẽ giúp làm giảm 1mmHg huyết áp
Giảm 1kg cân nặng sẽ giúp làm giảm 1mmHg huyết áp
  • Tăng cường hoạt động thể lực: Mục tiêu cần đạt được là luyện tập 150 phút/tuần với hoạt động thể lực ở mức độ trung bình hoặc 75 phút/tuần với tập thể lực nặng. Ví dụ, bạn có thể đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày.
  • Giảm chất có cồn: Đối với người trưởng thành khỏe mạnh, lượng bia rượu có thể dùng là 56g bia (2 lon bia) đối với nam và 28g bia (1 lon bia) đối với nữ.
  • Không hút thuốc lá.
  • Tránh căng thẳng, stress.
  • Đo huyết áp ở nhà để kiểm soát tốt huyết áp.
  • Tập thiền, thở chậm và sâu.
  • Kiểm soát huyết áp trong giai đoạn thai kỳ. 

Cần nhớ, không bao giờ là quá trễ để bắt đầu thay đổi lối sống của mình, ví dụ ngừng hút thuốc, ăn thực phẩm tốt cho sức khoẻ và siêng năng rèn luyện thể chất hơn. Đó là phương pháp hiệu quả trong phác đồ điều trị tăng huyết áp để chống lại bệnh tăng huyết áp và các biến chứng của nó bao gồm nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Sinh viên Liêu Bảo Khanh

Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Theo Mayoclinic và ACC 

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top