Bệnh ngày nay

Phương pháp và điều kiện thực hiện của xạ trị ung thư gan

Tỷ lệ mới mắc và tử vong do ung thư gan tại Việt Nam thuộc top 5 trên thế giới và đây là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu tại Việt Nam. Xạ trị ung thư gan là một trong các phương pháp điều trị phổ biến hiện nay.

Có hai loại ung thư gan là ung thư gan nguyên phát và ung thư gan thứ phát (di căn gan). Ung thư gan nguyên phát tức khối u bắt đầu từ các tế bào gan còn ung thư gan thứ phát tức khối u xuất phát từ một vị trí khác trong cơ thể và di căn đến gan. Ung thư gan nguyên phát có hai dạng phổ biến là: Ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) và Ung thư đường mật (ung thư ống mật). Trong khi đó, ung thư gan thứ phát chủ yếu là do di căn từ ung thư đại trực tràng.

Xạ trị ung thư gan

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới WHO năm 2018, cứ trung bình 100.000 người Việt thì sẽ có 23,2 người bị ung thư gan. Lạm dụng rượu bia, nhiễm virus viêm gan là những nguyên nhân phổ biến gây ung thư gan. Xạ trị ung thư gan là phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả hiện nay.

Xạ trị ung thư gan là phương pháp sử dụng các tia năng lượng cao (hoặc các hạt) để tiêu diệt các tế bào ung thư. Đây không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu mà còn tùy thuộc vào bệnh cảnh lâm sàng của bệnh nhân.

tùy thuộc vào bệnh cảnh lâm sàng của bệnh nhân.
Xạ trị ung thư gan cần tùy thuộc vào bệnh cảnh lâm sàng của bệnh nhân

Xạ trị ung thư gan sẽ hữu ích trong điều trị:

  • Ung thư gan không thể loại bỏ bằng phẫu thuật.
  • Tình trạng ung thư không thể được điều trị với thủ thuật cắt đốt hoặc gây tắc mạch máu, cũng như không thể đáp ứng tốt với các phương pháp này.
  • Ung thư gan đã lan sang các khu vực khác như não hoặc xương.
  • Ung thư gan di căn gây đau đớn cho bệnh nhân.
  • Bệnh nhân có khối u ở gan chèn ép tĩnh mạch cửa (tập hợp các tế bào ung thư gan).

Các phương pháp xạ trị ung thư gan mới hiện nay ở Việt Nam

Liệu pháp xạ trị điều biến cường độ (Intensity-modulated radiotherapy - IMRT) là phương pháp điều trị 3D tiên tiến hàng đầu hiện nay. IMRT có thể cho phép điều chỉnh cường độ bức xạ theo từng hướng điều trị, cung cấp chọn lọc liều lượng bức xạ mong muốn đến từng vị trí khối u và đồng thời giảm thiểu lượng phóng xạ đi vào các tế bào bình thường nhạy cảm xung quanh khối u với độ chính xác cao.

Liệu pháp xạ trị định vị thân (Stereotactic Body Radiation Therapy - SBRT) còn được gọi là xạ trị cắt bỏ lập thể. SBRT là phương pháp xạ trị 4D rất hiệu quả hiện nay. Theo thông tin từ trang web MD Anderson Cancer Centre (https://www.mdanderson.org/treatment-options/stereotactic-body-radiation-therapy.html), phương pháp này cho phép sử dụng liều lượng phóng xạ rất cao và sử dụng một số chùm tia có cường độ khác nhau bắn vào các góc khác nhau nhắm chính xác vào khối u.  Mục tiêu nhằm cung cấp liều cao tối ưu có thể để tiêu diệt tế bào ung thư và giảm thiểu tiếp xúc với các tế bào khỏe mạnh.

 Xạ trị ung thư gan là phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả hiện nay.
Xạ trị ung thư gan là phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả hiện nay

Để xác định chính xác vị trí của khối u là điều cực kì quan trọng do đó trước khi tiến hành các phương pháp xạ trị ung thư gan thì các bác sĩ sẽ phải lập một kế hoạch điều trị. Các cận lâm sàng hiện đại như: X quang, CT mô phỏng trong nhiều pha, MRI hoặc các kỹ thuật hình ảnh khác sẽ giúp xác định chính xác vị trí khối u.

Tác dụng phụ của xạ trị ung thư gan

Một số tác dụng phụ phổ biến hơn của xạ trị theo American Cancer Society - https://www.cancer.org/cancer/liver-cancer/treating/radiation-therapy.html bao gồm:

  • Thay đổi da ở các khu vực bị bức xạ, từ đỏ đến phồng rộp và bong tróc.
  • Buồn nôn và ói mửa.
  • Mệt mỏi.
  • Tiêu chảy.
  • Ăn mất ngon.

Những tác dụng này thường biến mất trong vòng một vài tuần sau khi kết thúc xạ trị ung thư gan.

Sinh viên Y Trần Sơn Trúc

Trường ĐHQG HCM Khoa Y

 

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top