Bệnh ngày nay
26-05-2019 11:00

Tai biến mạch máu não là gì, cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả

Tai biến mạch máu não (hay đột quỵ) là một cấp cứu y khoa có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong. Việc nhận biết tai biến mạch máu não là gì rất quan trọng.

1. Tai biến mạch máu não là gì?

Tai biến mạch máu não là tình trạng tắc nghẽn mạch máu trong não bộ do một tác nhân cụ thể (như một khối máu đông), khiến máu không đến nuôi não được hoặc làm máu bị ứ trệ trong mạch máu và gây vỡ mạch máu.

Khi tai biến mạch máu não xảy ra, các tế bào ở phần não bị ảnh hưởng bắt đầu chết và phần não đó không thể hoạt động bình thường. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng đi lại, nói chuyện, ăn, nhìn, đọc, giao tiếp hoặc làm những việc người bệnh có thể làm trước khi bị tai biến mạch máu não.

Tai biến mạch máu não là một bệnh lý nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong.
Tai biến mạch máu não là một bệnh lý nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong

2. Triệu chứng của tai biến mạch máu não 

Các triệu chứng chính của tai biến mạch máu não có thể được ghi nhớ bằng từ NHANH CHÓNG (FAST):

  • Khuôn mặt (Face) - khuôn mặt có thể liệt 1 bên, người đó có thể không thể cười, hoặc 1 bên miệng hoặc mắt của họ có thể không cử động linh hoạt được.
  • Cánh tay (Arm) - người bị nghi ngờ tai biến mạch máu não có thể không thể nhấc cả 2 cánh tay và giữ chúng ở vị trí đó vì yếu hoặc tê ở 1 cánh tay.
  • Lời nói (Speech) – người bệnh có thể nói líu ríu hoặc bị mất chữ, hoặc có thể không thể nói chuyện gì cả mặc dù có vẻ tỉnh táo; người bệnh cũng có thể gặp khó khăn khi hiểu những gì bạn đang nói với họ.
  • Thời gian (Time) – cần gọi hỗ trợ y tế ngay nếu bạn thấy bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào như trên từ người bệnh.

3. Nguyên nhân gây tai biến mạch máu não là gì?

Giống tất cả các cơ quan, não cần oxy và chất dinh dưỡng được cung cấp bởi máu để hoạt động đúng. Nếu việc cung cấp máu bị hạn chế hoặc dừng lại, các tế bào não bắt đầu chết. Điều này có thể dẫn đến tổn thương não, khuyết tật và thậm chí tử vong.

Mời bạn xem thêm:

Cách phòng bệnh tai biến mạch máu não ai cũng nên biết

Đau đầu đột ngột hãy nghĩ đến phình động mạch não

Có 2 nguyên nhân chính gây tai biến mạch máu não:

  • Thiếu máu tại chỗ: mạch máu bị gián đoạn không đưa máu đến não được vì nguyên nhân gây tắc nghẽn như cục máu đông, chiếm 85% trong tất cả các trường hợp.
  • Xuất huyết: nguyên nhân gây tắc nghẽn khiến máu ứ lại trong lòng mạch máu não quá mức chịu đựng của mạch máu, khiến mạch máu não bị vỡ.

Ngoài ra, còn có một tình trạng liên quan được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua, trong đó việc cung cấp máu lên não tạm thời bị gián đoạn. Tình trạng này có thể kéo dài vài phút đến 24 giờ. Cơn thiếu máu não thoáng qua nên được điều trị khẩn cấp, vì chúng thường là dấu hiệu cảnh báo bạn có nguy cơ bị tai biến mạch máu não trong tương lai gần.

Ngoài các nguyên nhân kể trên còn có một số yếu tố làm tăng nguy cơ gây tai biến mạch máu não như:

  • Tăng huyết áp
  • Cholesterol cao
  • Bệnh đái tháo đường
Cholesterol cao là một trong các nguyên nhân gây tai biến mạch máu não
Cholesterol cao là một trong các nguyên nhân gây tai biến mạch máu não

4. Điều trị tai biến mạch máu não

Bạn đã biết tai biến mạch máu não là gì, việc điều trị tùy thuộc vào loại tai biến mắc phải, bao gồm phần nào của não bị ảnh hưởng và nguyên nhân gây ra.

Tai biến mạch máu não thường được điều trị bằng thuốc. Đó là các loại thuốc ngăn ngừa và làm tan cục máu đông, giảm huyết áp và giảm mức cholesterol.

Trong một số trường hợp, các thủ thuật có thể cần được sử dụng để loại bỏ cục máu đông. Phẫu thuật cũng có thể được yêu cầu để điều trị phù não và giảm nguy cơ chảy máu thêm trong trường hợp tai biến mạch máu não do xuất huyết.

5. Hồi phục sau tai biến mạch máu não

Những người sống sót sau tai biến mạch máu não thường gặp phải các vấn đề dài hạn do tổn thương não.

Một số người cần một thời gian dài để phục hồi chức năng trước khi có thể phục hồi hoàn toàn như trước đây, trong khi nhiều người không bao giờ hồi phục hoàn toàn và cần hỗ trợ điều chỉnh để sống với những ảnh hưởng của tai biến mạch máu não.

Bệnh nhân sau tai biến mạch máu não thường gặp phải các vấn đề dài hạn do tổn thương não
Bệnh nhân sau tai biến mạch máu não thường gặp phải các vấn đề dài hạn 

Một số người sẽ phụ thuộc vào một số hình thức chăm sóc để được giúp đỡ trong các hoạt động hàng ngày.

6. Ngăn ngừa tai biến mạch máu não như thế nào?

Nguy cơ tai biến mạch máu não có thể được giảm đáng kể thông qua lối sống lành mạnh bằng cách thực hiện:

  • Chế độ ăn uống lành mạnh
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Tuân thủ theo các hướng dẫn đươc khuyến cáo về việc uống rượu (không uống quá 14 đơn vị một tuần)
  • Không hút thuốc lá

Nếu đã có tình trạng làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não, điều quan trọng là phải kiểm soát yếu tố nguy cơ hiệu quả, như bằng cách hạ huyết áp hoặc mức cholesterol cao bằng thuốc.

Nếu đã từng bị tai biến mạch máu não hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua trong quá khứ, những biện pháp này đặc biệt quan trọng giúp giảm nguy cơ bị tai biến mạch máu não.

Hi vọng với chia sẻ trên bạn có thể nhận biết tai biến mạch máu não là gì, cũng như nhận biết được sự nguy hiểm của bệnh từ đó chủ động ngăn ngừa.

BS. Phạm Thị Thảo Quyên 

Theo NHS và Mayo Clinic

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top