Bệnh ngày nay

Tai biến mạch máu não nặng

Tai biến mạch máu não là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu thế giới. Đặc biệt, những trường hợp tai biến mạch máu não nặng.

Mặc dù tai biến mạch máu não có những triệu chứng báo trước như đau đầu, chóng mặt, mất thăng bằng… nhưng nhiều người thường bị bỏ qua. Chính sự chủ quan đó có thể dẫn đến tử vong. Tai biến mạch máu não nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời có thể để lại những di chứng nghiêm trọng và khó hồi phục. 

Tai biến mạch máu não là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng hiện nay trên thế giới.
Tai biến mạch máu não là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng hiện nay trên thế giới

Tai biến mạch máu não là gì?

Tai biến mạch máu não là tình trạng thiếu máu lên não do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu. Kết quả là thiếu oxy đến mô não. Điều này có thể dẫn đến tàn phế. Khả năng phục hồi sau tai biến mạch máu não phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng và thời gian điều trị bệnh. 

Tai biến mạch máu não được chia thành 2 thể:

  • Tai biến mạch máu não nhẹ hay còn gọi là cơn thiếu máu thoáng qua, với các triệu chứng xuất hiện đột ngột, biến mất trong vài giờ.
  • Tai biến mạch máu não nặng xảy ra với các triệu chứng xảy ra đột ngột, nghiêm trọng hơn thể nhẹ và có thể tử vong nếu không được đưa đến các trung tâm y tế kịp thời.

Lưu ý: Tai biến mạch máu não nặng có thể gây tử vong, vì nó ảnh hưởng đến diện tích lớn mô não. Đối với những người đã bị tai biến mạch máu não nặng, có thể phục hồi nhưng mất nhiều thời gian.

Mời bạn xem thêm: 

Cách phòng bệnh tai biến mạch máu não ai cũng nên biết

Tai biến mạch máu não: 4 điều nên biết để tránh nguy cơ tử vong

Nhận biết các triệu chứng tai biến mạch máu não

Mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng phụ thuộc vào vị trí và phạm vi của tai biến mạch máu não. Các triệu chứng nói chung của tai biến mạch máu não có thể bao gồm:

  • Đột ngột đau đầu dữ dội
  • Buồn nôn, nôn
  • Cứng cổ
  • Mất thị lực hoặc mờ mắt
  • Chóng mặt, mất thăng bằng
  • Tê hoặc yếu một bên của cơ thể hoặc méo nửa mặt
  • Khó khăn khi nói hoặc nuốt
  • Đột ngột rối loạn tri giác

Trong trường hợp tai biến mạch máu não nặng có thể hôn mê và gồng cứng người.

Đột ngột đau đầu dữ dội là triệu chứng báo trước thường gặp của tai biến mạch máu não
Đột ngột đau đầu dữ dội là triệu chứng báo trước thường gặp của tai biến mạch máu não

Nguyên nhân gây tai biến mạch máu não là gì?

Tai biến mạch máu não xảy ra khi lưu lượng máu đến não bị gián đoạn. Có thể do thiếu máu cục bộ hoặc xuất huyết. Cụ thể:

  • Tai biến mạch máu não do thiếu máu cục bộ: Phần lớn trường hợp tai biến mạch máu não là do thiếu máu cục bộ. Xuất phát từ cục máu đông làm tắc nghẽn mạch máu não. Các cục máu đông có thể là huyết khối, hình thành trong mạch máu não. Ngoài ra, cục máu đông có thể là thuyên tắc não, hình thành ở các mạch máu khác trong cơ thể và di chuyển vào não, dẫn đến đột quỵ.
  • Tai biến mạch máu não do xuất huyết: Xảy ra khi mạch máu não bị vỡ, gây ra tình trạng tích tụ máu trong mô não xung quanh vị trí vỡ. Tạo áp lực, chèn ép lên não. Theo Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ, khoảng 13% các trường hợp đột quỵ do xuất huyết.

Điều trị khẩn cấp cơn tai biến mạch máu não nặng

Nếu có các dấu hiệu của tai biến mạch máu não nặng, việc chẩn đoán và điều trị khẩn cấp càng sớm càng tốt. Điều trị sớm, tỷ lệ sống sót và phục hồi càng cao.

- Đột quỵ do thiếu máu cục bộ: 

Trong vòng 4 tiếng rưỡi sau khi các triệu chứng xảy ra, việc điều trị khẩn cấp là làm tan cục máu đông bằng cách sử dụng các thuốc tan huyết khối. Các bác sĩ thường dùng aspirin trong trường hợp khẩn cấp để ngăn ngừa sự hình thành thêm cục máu đông.

Tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu não là các nguyên nhân gây tai biến mạch máu não nặng
Tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu não là các nguyên nhân gây tai biến mạch máu não nặng

Tuy nhiên, trước khi sử dụng thuốc tan huyết khối, các nhân viên y tế sẽ phải xác nhận rằng đột quỵ không phải do xuất huyết. Bởi vì các chất làm tan huyết khối có thể làm tình trạng đột quỵ do xuất huyết nặng hơn. Điều này có thể dẫn đến tử vong.

Các phương pháp điều trị bổ sung có thể bao gồm thủ thuật lấy cục máu đông ra khỏi động mạch bị ảnh hưởng bằng cách sử dụng ống thông nhỏ. Thủ thuật này được thực hiện 24 giờ sau khi các triệu chứng xuất hiện. Đây được gọi là thủ thuật phá bỏ huyết khối cơ học.

Khi bị tai biến mạch máu não nặng và phạm vi ảnh hưởng lớn, phẫu thuật sẽ được thực hiện để giảm áp lực nội sọ.

- Đột quỵ do xuất huyết:

Tai biến mạch máu não do xuất huyết sẽ được điều trị khẩn cấp bằng cách sử dụng thuốc hạ huyết áp và làm máu chảy chậm. Nếu bạn đã sử dụng thuốc tan huyết khối, các nhân viên y tế sẽ sử dụng các thuốc chống lại sự tan huyết khối bởi vì các thuốc tan huyết khối sẽ làm tình trạng đột quỵ tệ đi.

Tai biến mạch máu não nặng có thể cần phẫu thuật khẩn cấp tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng xuất huyết. Phẫu thuật được tiến hành để tái tạo mạch máu bị vỡ và loại bỏ lượng máu dư thừa nhằm tránh chèn ép lên các mô não xung quanh.

Biến chứng của tai biến mạch máu não nặng

Các biến chứng của tai biến mạch máu não nặng có thể xảy ra tùy vào vị trí và phạm mô não bị ảnh hưởng, bao gồm:

  • Liệt cơ
  • Khó khăn khi nói hoặc nuốt
  • Mất thăng bằng, chóng mặt
  • Mất trí nhớ
  • Khó kiểm soát cảm xúc
  • Thay đổi hành vi

Tai biến mạch máu não nặng là mối đe dọa lớn đối với tính mạng con người, đặc biệt những người có tiền sử các bệnh tim mạch, ít vận động, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia… Thời gian là chìa khóa quan trọng nhất giúp người bị tai biến mạch máu não nặng thoát khỏi lưỡi hái tử thần và tăng khả năng hồi phục các di chứng sau tai biến. Vì vậy, đừng xem thường các triệu chứng báo trước và chần chừ hãy đến các cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng để được phát hiện và điều trị kịp thời, hiệu quả ngay từ các cơn thiếu máu não thoáng qua.

Sinh viên Y Hoàng Vũ Uyên Thanh

Khoa Y – Trường ĐH Quốc gia TP.HCM

Theo Healthline

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top