Bệnh ngày nay

Vật lý trị liệu tai biến mạch máu não, khi nào nên tiến hành?

Mục tiêu của vật lý trị liệu tai biến mạch máu não là giúp bệnh nhân học lại các kỹ năng bị mất do quá trình tai biến ảnh hưởng đến một phần của não, nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống.

Những điều liên quan đến vật lý trị liệu tai biến mạch máu não

Có nhiều cách tiếp cận với vật lý trị liệu tai biến mạch máu não. Kế hoạch trị liệu sẽ phụ thuộc vào phần cơ thể bị ảnh hưởng bởi tai biến mạch máu não. Cụ thể:

- Các hoạt động vật lý:

  • Các bài tập vận động tinh: Những bài tập này có thể cải thiện độ khỏe của cơ và tăng cường sự phối hợp giữa các phần của cơ thể. Bạn cũng có thể thực hiện các liệu pháp để tăng cường khả năng nuốt.
  • Học cách vận động: Bạn cũng có thể học cách sử dụng các phương tiện di chuyển như xe tập đi, gậy, xe lăn hoặc nẹp cổ chân. Nẹp cổ chân có thể cố định và tăng cường độ khỏe của cổ chân cũng như nâng đỡ toàn bộ sức nặng cơ thể khi bạn tập đi bộ.
  • Liệu pháp hạn chế ảnh hưởng: Chi không bị ảnh hưởng sẽ được hạn chế khả năng di chuyển khi bạn tập đi để giúp cải thiện chức năng của chi còn lại. Liệu pháp này đôi khi còn được gọi là liệu pháp bắt buộc.
  • Liệu pháp phạm vi chuyển động: Một số bài tập và phương pháp điều trị có thể giảm bớt co cứng cơ và trở lại hoạt động bình thường.
Dùng các công cụ hỗ trợ như xe đi để bệnh nhân phục hồi khả năng đi lại bình thường
Dùng các công cụ hỗ trợ như xe đi để bệnh nhân phục hồi khả năng đi lại bình thường

- Hoạt động trị liệu được hỗ trợ bởi công nghệ:

  • Phục hồi chức năng bằng kích thích điện: Sử dụng điện cho các cơ bị suy yếu giúp chúng co trở lại bình thường.
  • Công nghệ robot: Các thiết bị robot có thể hỗ trợ các chi bị suy yếu với việc thực hiện các chuyển động lặp đi lặp lại, giúp các chi lấy lại độ khỏe và phục hồi chức năng.
  • Công nghệ không dây: Máy kiểm soát sức khỏe không dây sẽ được sử dụng sau khi mắc tai biến mạch máu não để giúp họ tăng cường hoạt động.
  • Công nghệ thực tế ảo: Sử dụng trò chơi điện tử và các phướng pháp máy tính khác có liên quan đến việc tương tác với một mô phỏng không gian thực.

Mời bạn xem thêm:

 

Cách phòng chống tai biến mạch máu não ai cũng nên biết

Cách nhận biết tai biến mạch máu não thoáng qua

- Hoạt động trị liệu dựa trên nhận thức và cảm xúc:

  • Điều trị rối loạn nhận thức: Trị liệu nghề nghiệp và trị liệu ngôn ngữ có thể giúp bạn giảm khả năng nhận thức, như trí nhớ, xử lý, giải quyết vấn đề, kỹ năng xã hội, phán đoán và nhận thức an toàn.
  • Điều trị rối loạn giao tiếp: Liệu pháp trị liệu bằng ngôn ngữ có thể giúp lấy lại khả năng bị mất khi tai biến mạch máu não như nghe, nói, viết và nhận thức.
  • Đánh giá và điều trị tâm lý: Sự thay đổi cảm xúc có thể kiểm soát được hoặc có thể nhờ tư vấn.
  • Dùng thuốc: Bác sĩ có thể cho thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc ảnh hưởng đến sự tỉnh táo, kích động hoặc di chuyển. 
Sự thay đổi cảm xúc có thể kiểm soát được hoặc có thể nhờ tư vấn
Sự thay đổi cảm xúc có thể kiểm soát được hoặc có thể nhờ tư vấn

- Các liệu pháp đang được thử nghiệm:

  • Kích thích não không xâm lấn: Các kỹ thuật như kích thích xuyên sọ bằng nam châm đã được sử dụng với một số thành công trong môi trường nghiên cứu để giúp cải thiện một loạt các kỹ năng vận động.
  • Các liệu pháp sinh học: chẳng hạn như tế bào gốc, đang được nghiên cứu, nhưng chỉ nên được sử dụng như một phần của thử nghiệm lâm sàng.
  • Liệu pháp thay thế thuốc: Các phương pháp điều trị như xoa bóp, trị liệu bằng thảo dược, châm cứu và liệu pháp oxy.

Khi nào nên tiến hành vật lý trị liệu tai biến mạch máu não?

Vật lý trị liệu tai biến mạch máu não bắt đầu càng sớm khả năng hồi phục càng cao. Tuy nhiên, ưu tiên trước mắt của bác sĩ là :

  • Ổn định tình trạng sức khỏe bệnh nhân
  • Kiểm soát chất lượng sống và các tác nhân đe dọa đến tính mạng
  • Ngăn ngừa một lần xuất hiện tai biến mạch máu não khác 
  • Hạn chế mọi biến chứng của tai biến mạch máu não 
  • Thường vật lý trị liệu tai biến mạch máu não được khuyên bắt đầu sớm trong khoảng 24 đến 48 giờ sau khi bị tai biến mạch máu não – ngay khi bạn đang ở trong bệnh viện.
Vật lý trị liệu càng sớm khả năng hồi phục càng cao
Vật lý trị liệu càng sớm khả năng hồi phục càng cao

Những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả vật lý trị liệu tai biến mạch máu não  

Các bài tập vật lý trị liệu tai biến mạch máu não có thể khác nhau tùy bệnh nhân. Rất khó để dự đoán mất bao lâu để phục hồi và khả năng thành công là bao nhiêu. Theo các chuyên gia, vật lý trị liệu tai biến mạch máu não có thể phụ thuộc vào một số yếu tố:

  • Các yếu tố vật lý: Bao gồm mức độ nghiêm trọng của tai biến mạch máu não về cả tác động nhận thức lẫn thể chất
  • Yếu tố cảm xúc: Chẳng hạn như động lực, tâm trạng và khả năng của bạn để gắn bó với các hoạt động phục hồi chức năng bên ngoài các buổi trị liệu
  • Các yếu tố xã hội: Như sự hỗ trợ của bạn bè và gia đình
  • Yếu tố trị liệu: Như bắt đầu điều trị sớm để tăng khả năng hồi phục

Tốc độ phục hồi trong vài tuần và vài tháng sau tai biến mạch máu não là nhanh nhất. Tuy nhiên, có bằng chứng cho thấy hiệu suất vật lý trị liệu tai biến mạch máu não có thể cải thiện thậm chí lên đến 12 đến 18 tháng sau tai biến mạch máu não.

Sinh viên Y Trần Minh Luân

Khoa Y – Trường ĐH Quốc gia TP.HCM 

Theo Mayoclinic

 

ĐỪNG BỎ LỠ


Vui lòng đăng nhập hoặc đăng ký để được bình luận!

Move top